استانداردها و گواهی‌های معتبر برای «بهترین گچ کشاورزی» در ایران — چه مراکزی را قبول کنیم؟

برای انتخاب بهترین گچ کشاورزی، شناخت پارامترهای کیفی آن از اهمیت بالایی برخوردار است که کشاورزان باید به آنها توجه کنند. یکی از مهم‌ترین این پارامترها، درصد خلوص سولفات کلسیم (CaSO4.2H2O) است؛ هرچه این درصد بالاتر باشد، گچ کشاورزی موثرتر خواهد بود و میزان ماده فعال بیشتری برای اصلاح خاک فراهم می‌کند. معمولاً گچ‌های با خلوص بالای ۷۰ تا ۸۰ درصد برای مصارف کشاورزی مناسب تلقی می‌شوند.

پارامتر دیگر، اندازه ذرات گچ است؛ گچ با ذرات ریزتر، سطح تماس بیشتری با خاک پیدا کرده و به سرعت بیشتری در خاک حل می‌شود و واکنش نشان می‌دهد، اما گچ پودری ممکن است مشکلات گرد و غبار و کلوخه شدن را ایجاد کند، در حالی که ذرات خیلی درشت، زمان بیشتری برای حل شدن نیاز دارند و کارایی کمتری دارند. بنابراین، اندازه ذرات باید بهینه باشد تا هم کارایی مطلوب را داشته باشد و هم مشکلات اجرایی کمتری ایجاد کند.

وجود ناخالصی‌ها، مانند نمک‌های محلول، کربنات کلسیم بیش از حد، یا فلزات سنگین نیز از دیگر عوامل مهمی است که باید به آن توجه شود؛ گچ کشاورزی باید حداقل میزان ناخالصی‌ها را داشته باشد تا از آسیب رساندن به خاک و گیاهان جلوگیری شود. گواهی معتبر تضمین می‌کند که این ناخالصی‌ها در حد مجاز استاندارد قرار دارند.

pH گچ نیز می‌تواند بر انتخاب آن تأثیرگذار باشد، هرچند گچ ذاتاً به دلیل خاصیت اسیدی سولفات، می‌تواند به کاهش pH خاک‌های قلیایی کمک کند. همچنین، منبع گچ کشاورزی (معدنی یا صنعتی) نیز می‌تواند بر کیفیت آن تأثیر بگذارد؛ گچ‌های معدنی اغلب دارای خلوص بالا و ناخالصی‌های کمتر هستند، در حالی که گچ‌های صنعتی (مانند گچ فسفو) ممکن است حاوی ناخالصی‌های بیشتری باشند که باید به دقت مورد ارزیابی قرار گیرند.

تمام این عوامل در کنار هم تعیین‌کننده اثربخشی و ایمنی گچ کشاورزی هستند و نادیده گرفتن هر یک از آنها می‌تواند پیامدهای منفی برای سلامت خاک و عملکرد محصول داشته باشد. بنابراین، کشاورزان باید هنگام خرید، علاوه بر قیمت، به مشخصات فنی و گواهی‌های کیفیت محصول نیز توجه ویژه‌ای داشته باشند تا اطمینان حاصل کنند که سرمایه‌گذاری آنها به بهترین نحو بازدهی خواهد داشت.